Bode - januari 2005
Geschapen voor Gods avontuur
Waarom speelde ik ooit oorlogje op het schoolplein? Waarom was ik zo trots op mijn Zwitsers zakmes? Wat maakt dat ik nu nog bij een wandeling in de natuur graag het smalste paadje kies? Of dat ik geniet van spannende verhalen en ze zelf wil schrijven?

Sinds kort weet ik het antwoord. Ik ben een man. En iedere man verlangt naar een strijd om in te vechten, een avontuur om in te leven, en een mooie vrouw om te bevrijden. Het is de bron van talloze sprookjes en verhalen. En deze verlangens zijn goed. Dat is de boodschap van De ongetemde man, een boodschap die we als christenen hard nodig hebben. Want waarom hebben gemeenten moeite mannen te interesseren voor geestelijke taken? Waarom vluchten mannen in hun werk, sport of in pornografie? En waarom ben ik zo onzeker en lukt het me niet mijn creatieve ideeën te verwerkelijken? John Eldredge doet een bewogen oproep aan christenmannen (en -vrouwen) om de diepten van hun hart te leren kennen en van daaruit te leven.

Beeld van Gods hart
De verlangens van het mannelijk hart zijn goed, zegt Eldredge, omdat we als mens naar Gods beeld zijn geschapen. Mannen verlangen naar het strijden voor een goede zaak, omdat God een strijder is, de 'Heer der heerscharen', die de duisternis overwint. We verlangen naar avontuur, omdat God een avontuurlijk hart heeft. Hij gaf mensen de vrijheid Hem te verwerpen, maar blijft van ons houden en grijpt in ons leven in. Ten slotte verlangen we naar de schoonheid van de vrouw, zoals God verlangt naar zijn bruid en haar wil bevrijden. Op dezelfde manier weerspiegelen de verlangens van vrouwen iets van Gods natuur. Een vrouw wil bij haar man op de eerste plaats komen, ze wil worden opgenomen in het avontuur en ze wil graag haar schoonheid onthullen. Zo wil God dat wij Hem liefhebben, dat Hij het belangrijkst is in het leven. Hij wil aanbeden worden. 'Er is een mannelijk hart en er is een vrouwelijk hart,' aldus Eldredge. 'En beide laten ze op hun eigen manier Gods hart zien aan de wereld.' God is niet weekhartig of meegaand. Jezus was geen doetje. Integendeel, God is woest, wild en hartstochtelijk. Deze beschrijving raakte me, zo had ik me Hem niet eerder voorgesteld.

Ons onechte ik
Helaas lukt het ons niet Gods eigenschappen te weerspiegelen. Volgens Eldredge komen sinds Adam en Eva faalden alle mensen ter wereld met de neiging de moed op te geven. Een jongen moet van zijn vader leren wat het betekent een man te zijn. Maar door afwijzing en beschaming verwonden vaders het hart van hun kinderen. Uit reactie op deze wond ontwikkelen zij een valse identiteit. 'Mannen worden of gedreven agressieve figuren, 'schrijft Eldredge, 'of ze deinzen terug en worden passief.' Ze zoeken de bevestiging van hun mannelijkheid niet bij God, maar bij andere liefdes: geld, ergens bij horen, de vrouw. Maar deze kunnen geen van alle een man zijn identiteit geven. Dat kan alleen God, de oorsprong van alle mannelijke kracht. Hij wil ons initiëren, ons inwijden. Maar dan moeten wij onze valse identiteit erkennen en loslaten. We moeten durven ons aan God over te geven en ons door Hem te laten liefhebben. In grote lijnen zegt Eldredge over mannelijkheid en vrouwelijkheid hetzelfde als Leanne Payne in 'Het gebroken beeld'. Maar doordat zij extreme voorbeelden gebruikt, voelt de lezer zich soms overweldigd en raakt hij terneergeslagen. De ongetemde man heeft dat effect niet. Het deed me daarentegen eerlijk naar mezelf kijken en versterkte mijn verlangen naar Gods vaderliefde.

Het grote avontuur
Als onze identiteit eenmaal hersteld is, vallen onze hartsverlangens op hun plaats. Het evangelie blijkt niet te draaien om zondemanagement, of het ophoesten van de juiste leer. Het is een relatie met een God die alles heeft gedaan om ons hart te bevrijden, zodat we daaruit kunnen leven, Ons hart is niet langer 'door en door slecht' (Jr.17:9, Het Boek). Door het werk van Christus hebben we een nieuw hart gekregen. Een goed hart, met goede verlangens. Zoals het verlangen van een man naar heldendom. 'Elke man is geschapen om Gods bondgenoot te zijn en met Hem deel te nemen aan de grote strijd.' We voeren oorlog tegen de duivel, de wereld en ons valse ik. We moeten strijden voor schoonheid van de vrouw, zodat zij zich mooi voelt in alle aspecten van het leven. En ten slotte mogen we het avontuur beleven waarvoor we gemaakt zijn. 'De opdracht uit Genesis [om de aarde te onderwerpen] is nooit ingetrokken,'verklaart Eldredge. Als we ontdekken welk verlangen God in ons hart gelegd heeft en dat volgen, komen we tot leven. Deze boodschap maakt me enthousiast: christen zijn is niet saai, het is een geweldig, spannend avontuur!

Samen lezen
Uit de vele boekbesprekingen op internet blijken de meningen over 'De ongetemde man' scherp verdeeld. Mensen zijn of laaiend enthousiast, of streng veroordelend. Volgens sommigen stimuleert het boek machogedrag. Dat is niet de bedoeling. Eldredge veroordeelt het juist als een valse vorm van mannelijkheid. Daarnaast bekritiseren heel wat commentatoren zijn visie op het herschapen hart. Maar volgens mij is zijn boodschap bijbels: we zijn een nieuwe schepping. Anderen wijzen op twijfelachtige beweringen, bijvoorbeeld dat Adam buiten de hof van Eden geschapen werd en mannen daarom naar de wildernis verlangen. Het betreft hier echter geen theologische verhandeling, maar een persoonlijke ontdekkingstocht. Daarom gebruikt Eldredge voorbeelden uit zijn eigen leven en dat van vrienden en talloze illustraties uit boeken en films. Zijn schrijfstijl is beeldend en meeslepend. Hij wil de emoties raken, niet alleen het verstand. Als je verlangt naar een vernieuwd hart, lees dan dit boek, maar lees het niet alleen. Praat erover, met je partner, maar ook met je vrienden. Je hebt makkers nodig in de strijd. En praat er samen over met de Vader. Zoals Eldredge zegt: 'De enige manier om het avontuur, met al zijn risico's, te beleven, is in de intieme omgang met
God.' Waar wachten we nog op?
– Johan Klein Haneveld –